Portör Testi Nasıl Yapılır ve Hangi Testler Bu Kapsamda İstenir?

Portör testi işe başlayacak olan kişilerden istenen bir testtir. Bu testin çıkan raporu çalışan işçilerin özlük dosyasında bulunmalıdır. Belli aralıklar ile tekrar edilmesi gereken bir testtir.

Portör Testi Nedir, Neden Yapılır ve Çeşitleri Nelerdir?

Portör bulaşıcı olan hastalıklara sebep olacak faktörleri taşıyarak bunları başkalarına bulaştıran ve bu duruma karşılık kendileri çoğunlukla sağlıklı kalan insanlar anlamına gelir. Portör muayenesi 1593 sayılı Umumi Hıfzıssıhha Kanunu’nun 126. ve 127. maddelerindeki hükümler ile sıhhi müesseselerde ve gıda üretim merkezlerinde çalışan kişilerin bulaşıcı hastalık taşıma açısından her 3 ayda bir muayene olması gerektiği anlamına gelmektedir. Bu tarz iş yerlerinde çalışan kişilerin düzenli olarak bu raporu alma zorunluluğu bulunur. Portör testi ya da muayenesinde belli başlı detaylar istenir. Bunlar hastaneler ya da laboratuvarlar tarafından alınır. Yapılacak olan portör tahlili sonuçları iş yerinin uzman hekimi tarafından ve laboratuvar tarafından yorumlanır. Portör testi taraması yaptırmak zorunda olanlar;

  • Pansiyon, motel ve otel
  • Gıda iş kolu
  • Kuaför, berber
  • Bar, gazino
  • Sauna
  • Hamam
  • Güzellik salonu
  • Özel şirketlerde mutfak çalışanları bu testi işe başlamadan önce yaptırmalı ve portör sonucu raporu kâğıdını almalıdır.

Portör testinin ve taramasının yapılması ile alakalı olarak devlet sağlık genelgesi yayınlamıştır. Yani yapılacak olan test hastanelerde yapılır ve zorunludur. Portör muayenesi kapsamında kimlere yapılması gerektiği, kaç ayda bir uygulanması gerektiği belirlenmiştir. Portör taraması kapsamında yapılan boğaz ve burun kültürü, gaita kültürü ve akciğer filmi raporu işçilerin sağlık dosyalarında saklanmalıdır.

Portör Muayenesinde Hangi Testler Yapılır?

Gaita kültürü

Belli başlı sebeplerden kaynaklı olarak sindirim sisteminde sorunlar meydana gelebilir. Bunlardan en önemlilerin içinde bağırsak enfeksiyonu yer alır. Sindirim sistemi içinde bulunan enfeksiyonların ve mikropların belirlenmesinde gaita yani dışkı kültürü taraması yapılır. Bu uygulama için özel olarak üretilmiş olan kapların kullanımı yapılır. Yapılacak olan işlemde uzman doktor dışkı örneği verilmesini ister.  Gaita dışkı kültürü için özel üretilen kap hastaya verilir. Bu kabın içine az miktarda dışkı koyulur. Verilen kabın içinde mikropların çoğalmasına olanak sağlayan besin maddeleri bulunmaktadır. Uygun ve steril koşullar kapsamında bekletilen kaplar laboratuvara teslim edilir. laboratuvar gerekli testleri yapar. Gaita örneklerinde mikrop bulunuyorsa 2 ila 3 gün içinde sonuçlar raporu ile birlikte çıkar. Gaita kültürü ücreti özel hastanelerde farklılıklar gösterir kaç lira ödeneceği hastane tarafından belirlenmiştir.

Boğaz ve Burun Kültürü

İnsan vücudunun farklı yerlerinde bulunan ve enfeksiyona sebep olan mikro organizmaların olduğunun tespit edilmesi için kültür testi uygulaması yapılır. Burunda ve boğazda bulunan enfeksiyonların belirlenmesinde kullanılan testlere de boğaz ve burun kültürü testi adı verilir. Bu uygulamalar devlet ve özel hastanelerde yapılabilir. Ne sıklıkla yapılacağı yine devlet tarafından belirlenmiştir. Boğaz ve burun kültüründe örnek almak işlemleri bu konuda tecrübeli kişiler tarafından yapılır. Bu kişiler kulak burun boğaz (KBB) uzmanları olan doktorlardır.  Hasta kişilerden örnek alınırken eküvyon çubuğu steril tüpün iç kısmından çıkartılır. Burun deliğinin içine 2 ila 2,5 cm sokularak enfeksiyon bulunmakta olan kısımlara sürülür. Bu sayede mikro organizmaların çubuk ucundaki pamuğa bulaşması sağlanır. Ardından çubuk hemen steril burun kültürü için var olan tüpün içine konulur. Burun içinden toplanmış cerahat, sıvı,  vb. örneklerin hepsi steril olan bir enjektörün içine çekilerek ya da farklı steril olan bir kabın içine konularak laboratuvara gönderilir. Boğaz ve burun kültürü ücreti özel hastanelerde farklılıklar gösterir kaç lira ödeneceği hastane tarafından belirlenmiştir. Devlet hastanelerinde portör muayenesi kapsamında yapılan bu test ücretsizdir. Uygulamalar kesinlikle can acıtmaz ve kısa sürede sonuçlanır.

Akciğer Grafisi

Portör muayenesi kapsamında yapılan akciğer grafisi göğüs duvarındaki birçok soruna tanı koymak amacı ile yapılır. Akciğerler, kemikler, kalp ve büyük damarların incelenmesi sağlanır. Göğüs radyografileri çalışan işçilerin işyerinde toza maruz kalmış oldukları madencilik tarzındaki endüstrilerdeki işler ile alakalı akciğer hastalıklarını taramak içinde kullanılır. İşe girişler sağlık raporu kapsamında çekilmesi gerekir. Ne sıklıkla ve kaç ayda bir kez çekilmesi yine devlet tarafından belirlenmiştir. Akciğer grafisi işlemlerinde x ışınlarının kullanımı yapılır. X ışınları göğüs kısmının arka kısmına boylu boyunca girer. Işınların ön kısımdan dışarı çıkabilecek şekilde konumlanması gerekir. Bu raporun elde edilmesi için hasta arka kısmından X- ray detektörü var olan oldukça düz bir yere baktırılmalıdır. Radyasyonun kaynağı standart bir açıdan genelde 1, 8 m uzaklıkta hasta kişinin arka kısmına yerleştirilir. Ardından X ışınları hasta kişiye doğru orantılanmalıdır. Çekimler bu şekilde gerçekleştirilir. Yapılacak olan işlemlerde ağrı ve sızı duyulmaz.