Trombosit Düşüklüğü ve Yüksekliği Tedavi Uygulamaları Nasıl Yapılır?

Trombosit düşüklüğü ve yüksekliği altında yatan nedenler aydınlatıldıktan sonra tedavi ile alakalı sürece başlanmalıdır. Tedavi kişiye, yaşa ve hastalığa göre değişir.

PLT (Trombosit) Düşüklüğü Tedavi Yöntemleri

PLT düşüklüğü yani trombositpeni kan içinde trombosit sayısının düştüğünü gösterir. Trombosit düşüklüğü tedavisi kapsamında nedenin ne olduğunu belirledikten ve tanı koyulduktan sonra planlama sürecine geçilir. Trombositopeni sorunun tedavisi azalmış kan trombosit sayısının sebebine bağlıdır. Özellikle de enfeksiyonlarda trombosit sayısı enfeksiyon düzene sokulduktan sonra hızlı şekilde düşer. Gebelik döneminden sonra bile kan içinde PLT sayısı kendiliğinden yükselir. PLT sayısı ilaçlar tarafından tetiklenirse şiddetlenmeyi önlemek için bu ilaçlar kesilmelidir.

 Uzman hekim gerekli görürse iç kanamaya hemen tanı koymak ve tedavi etmek için hastalar klinikte izler. Mikrolitre kan başına 10.000 kan trombositinin daha altında olan çok şiddetli trombositopeni de trombosit konsantreleri uygulanmalıdır. Her türlü durumda geniş trombositopeni tanısı yapılır. Dalakta trombosit tükenmesi meydana geldiğinde dalak nadirde olsa çıkarılır. Azalma gösteren trombosit değerlerinde kısa zaman içinde tehlike göstermeyen trombositopeni ay da ölçüm ile alakalı hatalar meydana gelebileceğinden dolayı değerler düzenli aralıklarla kontrol edilmelidir. Uzman hekim hastanın durumunun kötüleşmesinin önüne geçmek adına önlemler alınmasını ister. PLT düşüklüğü kapsamında dikkat edilecek olan detayların içinde;

  • Temas ile alakalı olan sporlardan kaçınılması gerekir.
  • Yüksek morarma ve yüksek kanama riski oluşturan her türlü faaliyet uzak kalınmalıdır.
  • Alkol tüketimini en asgari düzeye düşürmek gerekir. ibuprofen aspirin tarzında PLT değerini etkileyecek olan ilaçların kullanılmaması ya da uzman tarafından değiştirilmesi gerekir.

PLT düşüklüğü sorunu oldukça ciddi düzeylerdeyse tıbbi şekilde müdahale gerekir. Bu duruma aşağıdaki detaylarda dâhildir.

  • Dalağın cerrahi işlem ile çıkarılması
  • Bağışıklık sistemini bastıran ilaçlar
  • PLT antikorlarını bloke etmek için kortikosteroidler
  • Kan veya platelet transfüzyonları

PLT düşüklüğü tedavisi kapsamında beslenme konusunda da dikkatli olmak gerekir. Yükselten yiyecekler ve bitkisel bir beslenme tercih edilmelidir. Bitkisel beslenme konusunda uzman hekimden bilgi alınması gerekir. Yükselten yiyecekler düzenli şekilde tüketildiğinde fayda sağlar. Besinler düzenli tüketilmezse trombosit değerlerinin yükselmesi beklenmemelidir. Bebeklerde ise anne sütü alımı çok önemlidir.

PLT Yüksekliği ve Tedavisi

Trombositopeniye yanı sıra kişilerim kanında çok fazla sayıda trombosit bulunabilir. Stres, inflamasyon, demir eksikliği, kısa süreli rahatsızlıklar kan trombosit sayılarını artırabilir. Bazı koşullar dâhilinde trombositoz da kısa süre içinde kendiliğinden kaybolur. Çoğu durumda da semptomlar meydana çıkmadıkça tedavi gerekli değildir. Trombositemi trombositozun en önemli ciddi bir sebebi olup vücudun çok fazla düzeyde trombosit üretmiş olduğu bir kemik iliği hastalığıdır. Trombositemi sorunu tedavisi trombosit üretimini ya da trombositopeni inhibe eden ilaçlar ile yapılır. Birçok hastada kan sayımı muayenelerinde fark edilen enfeksiyonlardan dolayı meydana çıkar. PLT yüksekliği genelde semptomlara neden olmaz. Yalnız uzun süreli olarak devam ederse ya da trombosit değerlerinde aşırı düzeyde artış olmasından dolayı hastaya rahatsızlık verebilir. Bunların arasında şunlar bulunmaktadır;

  • Bulanık görme
  • Bacaklarda kramp
  • Gece terleme
  • Burun kanaması
  • Diş eti kanaması
  • Kulak çınlaması
  • Baş ağrısı
  • Baş dönmesi

Kanama sorunu trombositlerde fonksiyon bozulduğu olduğunda genelde ortaya çıkar. Bunun yanı sıra kan pıhtısı oluşturma durumu sorunlu kan dolaşımı sebebinden kaynaklı olarak artar. PLT yüksekliği sorunlarında tedavi kişinin yaşına, yüksekliğin şiddetine ve neden kaynaklı olarak ortaya çıktığına göre değişir. Yüksekliği 2 şekilde meydana gelir. Bunlar sekonder ve primer şeklindedir. Sekonder olarak meydana çıkan yüksek durumlarda tedavi yapılmadan altta yatan sebepler konusunda araştırma yapılır. Sorunların ortadan kaldırılmasından sonra trombosit yüksekliği ortadan kendiliğinden kalkar. Primer yüksek değerlerde ise küçük dozlarda aspirin tedavisi ile sürece başlanır. Hatta hastalığın boyutuna göre hasta kişiye antibiyotikler ve daha şiddetli ilaçlar verilir.

Bu tarz hastalıklar ilaçların kullanımı ile genelde 10 gün içinde düzelir. Tedavi sürecinin ilerleyen aşamalarına geçilmeden iyileşme gerçekleşir. Yalnız komplike olan durumlarda ise trombositlerin sayıları hasta kişilerde 10 ila 20 bin ul civarını bulabilir. Bu değerlerde hasta kişilerde ciddi düzeyde kanamalar oluşabilir. Sayıları çok fazla yükselen kişilerde trombosit transfüzyonları verilmektedir.

Bunlar ile hasta kişide iyileşme gözlemlenirken sorunların tekrardan ortaya çıkmaması ve yaşanması için yüksekliğe neden olan ilaçlardan uzak durması ile alakalı uyarı yapılır. Ayrıca uzman hekimlerin tüm söylediklerini yapmak gerekir.