PLT Düşüklüğü Neden Kaynaklı Olarak Meydana Gelir ve Nasıl Etkiler Oluşturur?

Trombosit İnsan cildinde yara, kesik ya da kırık meydana geldiğinde bir araya gelir ve var olan kanamanın durması adına pıhtı oluşturmaya başlar. Yani insan vücudunda oldukça önemli göreve sahiptir.

PLT Düşüklüğü Nedir ve Düşük Değerlerin Etkisi Nelerdir?


Düşük ve Normal Trombosit Görüntüsü

Kan çeşitli hücrelerden meydana gelir. Hücreler plazma adı verilen sıvının içinde yüzerler. Kan hücrelerinin türleri arasında;

  • Kırmızı kan hücreleri
  • Beyaz kan hücreleri
  • Trombosityer alır.

İnsan cildinde yara, kesik ya da kırık meydana geldiğinde trombositler yani PLT bir araya gelir ve var olan kanamanın durması adına pıhtı oluşturmaya başlar. Kan içinde yeterli düzeyde trombosit olmadığında kişi vücudu pıhtı oluşturmamaktadır. Düşük trombosit değerleri trombositopeni olarak da adlandırılmaktadır. Altında yatan sebebe bağlı olarak bu sorun hafif ya da şiddetli olabilmektedir. Bazı kişiler için semptomlar ciddi kanamalar doğrurabilir. Tedavi edilmezse hasta için sorun muhtemelen ölümcül olabilir. Tipik olarak trombosit değerleri lösemi ya da belli başlı ilaçlardan kaynaklı olarak da meydana gelebilir. Düşük trombosit değerleri belirtilerinin olup olmayacağı trombosit sayısına bağlıdır.  PLT düşüklüğü gebeliklerin sebep olduğu kişilerde genelde herhangi bir belirti meydana getirmez. Daha şiddetli sorunlarda, acil tıbbi müdahale gerektiren ve kontrol edilemeyen kanamalara sebep olabilir. Vücutta trombosit sayısı çok düşük olduğu zaman kanama riski artacaktır;

  • Trombosit değerleri mikrolitre başına 20.000 ile 50.000 arasında var olduğu durumlarda, yaralanma durumlarında daha çok kanama riski oluşturur.
  • Kanama durumu mikrolitre başına 20.000 trombosit değerinin altına düştüğü zaman da bile yaralanmadan meydana gelir.
  • Spontan şekilde kanamalar ciddi şekilde meydana gelebilir ve yaşam için bir mikro litre başına 5.000 trombosit değerinin altında risk oluşturabilmektedir.

Düşük bir trombosit değeri varsa aşağıdaki sorunlar ile karşılaşabilirsiniz:

  • İdrarın içinde kan
  • Dışkıda kan
  • Rektumda kanama
  • Adet kanaması
  • Uzun süreçli devam edecek olan yaralar ya da kendi başına durmayan kanamalar
  • Diş etinde kanama
  • Burun kanaması
  • Küçük kırmızı ya da mor noktalı döküntü
  • Küçük kırmızı, kahverengi ya da mor noktalı çürükler

Bu tarz sorunlar meydana geldiğinde mutlaka uzman hekim ile görüşmek gerekir. Ayrıca düşük trombosit sayısı meydana geldiğinde baş ağrısı ya da herhangi bir nörolojik problem mevcutsa hemen doktora ulaşmak gerekir.

PLT Eksikliği Nedenleri

İnsan vücudunda bulunan kemik iliği süngerimsi bir dokudan meydana gelir. Bu bölgede trombositler de dâhil olmak üzere kan bileşenleri üretilmektedir. Kemik iliği yeterli düzeyde trombosit üretmiyor ise, trombosit sayısı da düşük olacaktır. Düşük trombosit üretiminin nedenleri aşağıdakileri içerir;

  • Lösemi
  • Siroz
  • Aşırı düzeyde alkol tüketimi
  • Toksik kimyasallara, radyasyona ve kemoterapiye aruz kalma
  • Suçiçeği, HIV virüsü tarzında sorunlara maruz kalma
  • Demir eksikliği
  • Folat eksikliği
  • B 12 vitamini eksikliği
  • Aşırı düzeyde kansızlık

Her platelet sağlıklı bir insanın vücudunda yaklaşık olarak 10 gün yaşamaktadır. Düşük trombosit sayıları aynı zamanda insanın vücudun trombositleri tahrip edilmesi ile alakalı bir durumda ortaya da çıkabilir. Bazı ilaçların kullanımları sonucu ortaya çıkan yan etkiler, anti- nöbetler ortaya çıkardığı için meydana gelebilir. PLT düşük seviyeleri özellikle lösemi meydana geldiğinde ortaya çıkar. Bu tarz ciddi düzeyde hastalıklar olduğunda mutlaka kısa süre içinde tedaviye ihtiyaç duyulur. Ayrıca bu tedavi sürecinde mutlaka uzman hekimlerin söylediklerine dikkat şekilde uyak gerekir.

PLT Düşük Değerleri Nasıl Teşhis Edilir?

Uzman hekim kişide düşük trombosit değerlerinden şüpheleniyorsa öncelikli olarak fiziksel şekilde muayene yapar.  Muayenenin esnasında uzman hekim olağan dışı morarma ya da farklı bir durum olup olmadığı ile alakalı kontrol eder. Döküntü olup olmadığı konusunda da oldukça dikkatli şekilde gözlem yapılır. Uzmanlar düşüklüğe neden olabilecek olan genişlemiş dalak olup olmadığını kontrol eder. Bu tarz rahatsızlıklar aile geçmişinde olabileceği için geçmiş ile alakalı sorgulama yapar. Bu tarz bir duruma tanı koymak adına uzmanlar ta kan sayımı testi ister. Bu kan testinde kan içinde hücrelerinin miktarına bakılır. Trombosit değeri olması gerekenden düşükse doktor bu konuda bilgi verir. Doktor kan içinde trombosit antikorları bakımında test yapılmasını isteyebilir. Trombosit antikorları bazı ilaçlara karşı yan etki olarak ya da bilinmeyen sebeplerden kaynaklı da üretilebilir. Uzmanlar kısmi PLT ya da PT içermekte olan kan pıhtılaşma testleri de isteyebilir. Yapılacak testler sadece kan örnekleri ile yapılır. Kan içinde pıhtının ne kadar süre alacağını konusunu belirlemek adına bazı kimyasallar numuneye eklenebilir. Uzman dalakta genişleme bulunduğu zaman ultrason yapılmasını da isteyebilir. Ultrason dalak resimlerini almak adına ses dalgaları ile işlem yapar. Uzman alınacak olan resimler ile belirleme yapar. Tanı koyulduktan sonra gerekli tedavi süreci başlar.