Prokalsitonin Testi Nedir ve Neden Kaynaklı Olarak Bu Test Yapılır?

Yetişkinlerde, çocuklardave yeni doğanlar bakteri mi ve septisemi teşhisi adına yapılan bir testtir. Bu testin yapılması ile uzman doktorlar birçok veri elde eder ve bu veriler ile hastalıklara teşhis koyabilir.

PCT Nedir, Tam Kan Sayımı İle Değerleri

Yetişkinlerde ve çocuklarda (yeni doğanlar dâhil) bakteri mi ve septisemi teşhisi adına yapılan bir testtir. PCT tam kan sayımı bunun dışında;

  • Kritik hastalarda ciddi sepsis, septik şok, hastalığın ölme riski gelişme riskini belirlemek
  • Bakteriyel olmayan enfeksiyonlar, pnömani ve menenjit durumlarının ayırt edilmesinde
  • Ameliyat ve travma sonucunda doku hasarları olan kişilerde ve bu kişilerde farklı bir bakteri enfeksiyonun olup olmadığının tespiti için
  • Antibiyotik tedavisinin ya da farklı bir tedavinin izlenmesi amacı ile yapılır.

Prokalsitonun ile beraber kullanılacak olan testler arasında; BOS sıvısı analizi, tam kan sayımı, kan gazları, laktat, idrar kültürü, kan kültürü ve CRP yer alır. PCT değerlerinin normal referans aralıkları içinde olması gerekir. Bu aralıklar;

Prokalsitonin (PCT), 116 amino asitten meydana gelen bir proteindir. Kalsitoninin, tiroidin parafolliküler C hücreleri tarafından sentezlenen ve kalsiyum homeostazına karışan bir hormondur.  Prokalsitonin, endopeptidazla bölünmüş olan preprokalsitoninden kaynaklanır.

  • Yetişkin olan kişilerde ve 72 saatten daha büyük çocuklarda prokalsitoninin referans değeri 0.15 ng / mL ya da daha düşüktür.
  • 72 saatten daha küçük bebeklerde referans değerler saptanmamıştır.
  • Sağlıklı ve erişkin kişilerde prokalsitoninin referans aralığı algılama seviyesinin altında kalmaktadır.

PCT Değeri Testi Neden Yapılmalıdır?

Prokalsitonin testi, ağır hasta olan kişilerde ciddi düzeyde bir bakteri enfeksiyonu, sistemik enfeksiyon ya da sepsis olduğunu göstermekte olan belirtiler ve semptomlar olduğundan uzman hekim tarafından istenir. Sepsisten kaynaklı ortaya çıkan belirtiler aşağıda sıralanmıştır;

  • Titreme, titreme, ateş
  • Kaba ve terli ciltler
  • Hızlı kalp atımı
  • Aşırı ağrı veya rahatsızlık
  • Karışıklık veya yönelim bozukluğu
  • Daha az sık idrara çıkma
  • Hızlı nefes alma

Bir insanda menenjit ya da pnömoni tarzında enfeksiyonlar meydana geldiğinde bu test gerekir. Bu testin yapılması ile sorunun bakteri dışı mı yoksa bakteriden mi kaynaklandığı belirlenir. Bazı durumlarda bir çocukta üriner sistem enfeksiyonlarına işaret etmekte olan belirtiler ve semptomlar olduğunda da test istenir. Bir uzman doktor antibiyotik tedavisini izlemek ve / veya tedavinin güvenli bir şekilde durdurulup durdurulamayacağı konusunda karar vermek istediğinde belli, aralıklarla ile PCT tahlilinin yapılmasını isteyebilir.

Test Sonuçları Ne Anlama Gelir?

Prokalsitonin testi sonuçları, klinik değerlendirmelerin bulguları ve farklı laboratuvar testleri ile bağlantılı olarak yorumlanmaktadır. Ciddi bir hastalığı bulunan kişilerde düşük düzeyde prokalsitonin değerleri sepsis gelişimlerini, şiddetli düzeyde sepsis ya da şok ile ilerleyen sepsis anlamına gelir. Düşük değerler kişilerde bulunan sorunların bakteriyel mi yoksa viral mi olduğunu göstermektedir. Ayrıca düşük PCT değerleri sistemik duruma gelmemiş ya da yaygın olmayan lokalize ya da 6 saatten daha eski olan sistemik bir enfeksiyonu da işaret edebilir.

Yüksek PCT değeri sepsis olasılığının daha yüksek olduğunu ve şiddetli düzeyde sepsis ve septik şoka ilerleme riskinin olduğunu düşündürmektedir. Menenjit tarzında ciddi düzeyde bakteriyel enfeksiyonları bulunan kişilerde yüksek PCT değerleri gözlemlenebilir. Orta dereceli yüksek değerler enfeksiyöz olmayan bir duruma bağlı olabilmektedir. Erken enfeksiyon sebebiyle olabilir ve farklı bulgularla birlikte dikkatlice gözlemlenmesi gerekir. Böbrek enfeksiyonlu çocuklarda sık şekilde görülür.

Sepsis ya da bakteriyel bir enfeksiyon için tedavi edilecek kişide zaman içinde prokalsitonin seviyelerinin düşürülmesi tedaviye yanıt verdiğini gösterir. Kararlı ya da artmış prokalsitonin seviyeleri, tedavinin devam ettirilmesi gerektiğini gösterebilir.

Aşırı düzeyde PCT değeri sayımı varsa medüller triroid kanserine de işaret edebilir. Bu kanserin teşhis edilmesi konusunda başlı başına yeterli değildir. Farklı testler ile birlikte yorumlanarak teşhis konulması gerekir.

Özellikle bakteriyel pnömoni, sistemik bakteriyel enfeksiyonların ve pnömoninin saptanması çok önemlidir.  Çünkü bu sorunlar hayatı tehdit edici olabilir. Bundan dolayı da PCT testi yapılması gerekir. Testin tüm yapım aşamaları ile alakalı olarak sağlık personelleri hastaya dikkat edilmesi gerekenler konusunda bilgi verir.