Kreatininin Normal Değerleri ve Yaşa Göre Referans Aralıkları

Kreatininin olması gereken normal değerleri ve yaşa endeksli olarak değişkenlik gösteren değer referans aralıkları hakkında bilinmesi gerekenler yazımızda.

Kreatinin Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Günlük aktivitelerimiz esnasında sürekli faal durumda olan kaslarımızın ürettiği atık bir ürün olan kreatinin, vücudumuzdaki kas kasılmaları için gerekli olan bir ürün olan kreatin maddesinden türeyen bir bileşiktir. Kreatinin maddesi, metabolizmamızın normal işleyişinde herhangi bir işlevi olayan bu madde vücudumuzdan idrar yoluyla tamamen atılmaktadır. Bu atım esnasında da herhangi bir değişime uğramamaktadır. Kreatinin atılmasında rol oynayan tek organımız ise böbreklerimizdir. Kreatinin maddesi yalnızca böbreklerimiz tarafından vücudumuzdan atılmaktadır. 

Kreatinin testleri, kandaki ve idrardaki üre kreatininin miktarını ölçmek için yapılan testlerdir. Tek başına da yapılabilmekle beraber, kanda ve idrarda bulunan diğer maddelerin değerlerini ölçmek için yapılan diğer testlerle birlikte de yapılabilir. Bu testler sonucunda böbreklerin doğru çalışıp çalışmadığı saptanabilir. İdrarda saptanan üre kreatinin miktarının düşük çıkması böbreklerin verimli çalışmadığını gösterir ve idrarda düşük çıkan üre kreatinin kanda yüksek çıkar. 

Üre kreatininin vücuttan atılmaması vücut içinde birikime neden olur ve bu durum baş ağrısı, ağzın amonyak gibi kokması, halsizlik, ağız kuruluğu, iştah eksikliği, halsizlik, yorgunluk ve solunum güçlükleri ile karşılaşılmasına sebebiyet verir. Üre kreatinin testleri böbrek fonksiyonlarını kontrol edebilmek için yapılmakla beraber aynı zamanda böbrek hastalıklarının gidişatının izlenmesi, vücudun susuz kalıp kalmadığının belirlenmesi, böbrek nakli yapılmış hastaların tıbbi takibi, böbrek yoluyla atılan ilaçların doz ayarının yapılması ve böbreklere uygulanan tedavilerin başarı oranlarının gözlemlenebilmesi için de yapılmaktadır. 

Kreatinin Değerleri

Üre kreatininin kanda ve idrarda tespit edilen referans değerleri kişilerin yaşlarına, boylarına, kilolarına ve vücut kas endekslerine göre değişkenlikler göstermektedir. Üre kreatinin değeri aralığı mg/dl veya mmol/lt olarak ifade edilmektedir. Bu değerler ise laboratuvardan laboratuvara, cinsiyete ve yaş aralığı gibi etkenlere bağlı olarak değişkenlik gösterebilir. Erkekler bayanlara oranla daha kaslı vücut yapısına sahip olduklarından genellikle erkeklerde üre kreatininin miktarı daha yüksek çıkmaktadır. Kreatinin normal değeri 0.6-1.3 mg/dl olarak değerlendirilir. Yaşlara göre üre kreatinin referans aralığı ise şu şekildedir;

Kord  0,60-1,20 mg/dl
Prematüre 0,30-1,00 mg/dl
0-7 gün 0,30-1,00 mg/dl
7 gün-3 ay 0,20-0,40 mg/dl
4 ay-5 yaş 0,30-0,70 mg/dl
6-12 yaş 0,50-1,00 mg/dl
13-15 yaş 0,50-1,20 mg/dl
15+ yaş erkek 0,50-1,40 mg/dl
15+ yaş bayan 0,50-1,30 mg/dl

 

 

 

 

 

 

 

 

Kanda ve idrarda yapılan serum kreatin değeri ölçüm testleri sonucunda değerlerin normal serum değerlere göre yüksek ya da düşük çıkması bir çok duruma bağlı olabilmektedir. Vücuttaki kas kitlesinin azalması, yetersiz protein alımı, aşırı su tüketimi, gebelik, yaşlılık ve karaciğer hastalıkları kanda ve idrarda bulunan serum kreatinin değerlerinin normal aralığın altına düşmesine etken olan nedenlerdir. Normal değerlerin üzerine çıkmasına ise aşırı et tüketimi, gut hastalığı, idrar yolu tıkanıklığı, böbrek iltihabı, aşırı spor faaliyetlerinde bulunma, akromegali ve gigantizm, tiroid fazlalığı, sistemik lupus eritematozus, myastenia gravis, kas hasarları, böbrek, şeker, yüksek tansiyon ve tiroid hastalıkları gibi kronik hastalıklar, bazı kullanılan ilaçlar, doğum kusurları, aşırı kan kaybı. kemoterapi ilaçları, protein oranı yüksek gıdalar, böbrek enfeksiyonları, böbrek hasarı ve böbrekte kan akışı azalması, rabdomiyoliz gibi kas hastalıkları, kalp yetmezliği, yetersiz sıvı alımı, ciddi derecede yanıklar ve hamilelik döneminde oluşan eklampsi ve preeklampsi gibi gebelik zehirlenmesi türleri neden olmaktadır. Bu tür etkenler kanda ve idrarda bulunan serum kreatinin miktarının artmasına neden olmaktadır.

resim-129