Kreatin Kinaz CK Testi Nedir, Yüksekliği ve Düşüklüğünde Neden Meydana Gelir?

Kreatin kinaz Ck testi kan içinde bulunan kreatin kinaz ya da diğer ismiyle kreatin fosfokinaz enzim seviyesini ölçmek adına yapılır. Bu sayede belli başlı hastalıkların tanısı koyulur.

Kreatin Kinaz CK Nedir Ve Test Öncesi Hazırlıklar Nelerdir?

Ck testi kan içinde bulunan kreatin kinaz ya da diğer ismiyle kreatin fosfokinaz enzim seviyesini ölçmek adına yapılır. İnsan vücudundaki beyin, kalp, iskelet kası ve daha az düzeyde diğer dokularda ve organlarda var olan Ck enzimleri esas alınarak beyin ve kas hasarının meydana geldiği bazı hastalıklarda teşhis koyma ya da düşünülmekte olan teşhisi ekarte etmek konusunda yardımcıdır. Normal zamanda kan içinde düşük seviyelerde yer alan Ck’nın esas kaynağı iskelette bulunan kaslardır. Kas hasarının meydana gelmesi ile hasara uğramış olan hücrelerden salgılanır. Bundan kaynaklı olarak kana karışır ve kan içinde bulunan ck kreatin kinaz yüksekliği meydana gelir. Örneğin;

Kalp kaslarında hasar meydana geldiğinde 4 ila 8 saat sonrasında kan içinde kreatin kinaz yüksekliği oluşur. ck 12 ila 24 saat sonrasında kreatin fosfokinaz yüksekliği bakımından maksimum seviyeye ulaşır. Kreatin kinaz ck yüksekliği ve kreatin fosfokinaz yüksekliği adına yapılacak olan testler koldan alınacak olan kan örneği ile yapılır. Kanda bulunan ck kreatin kinaz değerleri;

Kadınlarda;

  • 6-7 yaş arası: 134-391 U/L arasında
  • 8-14 yaş arası: 91-391 U/L arasında
  • 15-17 yaş arası: 53-269 U/L arasında
  • 18 yaş ve üzerinde: 38-176 U/L arasındadır.

Erkeklerde;

  • 6-11 yaş arası: 150-499 U/L arasında
  • 12-17 yaş arası: 94-499 U/L arasında
  • 18 yaş ve üzerinde: 52-336 U/L arasında

Yukarıda verilen değerler testin yapılacağı laboratuvara göre, kullanılan metoda göre değişkenlik göstermektedir.

Kan içinde her litre başına kreatinin değerleri;

Bağımsız laboratuvarlar in vitro olarak Birimleri: mol / lt.

Alternatif birimleri: mg / dl.

Merkezi ünite: mg / dL x == 88.4> pmol / L.

yaş

Kreatinin düzeyi, mmol / L

Her iki 0-12 ay cinsiyette

30-48

Her iki 1-6 yıl cinsiyette

31-52

kızlar 6-11 yaş

36-60

Erkekler 6-11 yaş

46-63

Kızlar 11-15 yaş

46-70

Çocuklar 11-15 yaş

46-72

Kızlar 15-20 yaş

51-81

Çocuklar 15-20 yaş

54-92

Kadın 20-120 yıl

50-98

Erkek 20-120

64-111

Yüksek Değerleri Neye Sebep Olur?

  • Kas hastalıkları; kas hastalıkları kreatin kinaz yüksek değerlerine sebep olur. ck değerlerini 50 kata kadar yükseltebilir. Hasta kişiler klinik anlamda belirtilerini gösterende önce kandaki Ck düzeyleri yükselmiş olur.
  • Kalp krizi
  • Rabdomiyoliz ismi verilmiş olan ve kas dokularının hızlı bir şekil uğradığı durumlarda da yükseklik meydana gelir.
  • Ağır spor yapılması ve aşırı düzeyde egzersiz yapılması Ck değerlerinin yükselmesine neden olur.
  • Yakın dönem içinde kasın içine yayılan enjeksiyonlar değerlerin geçici şekilde yükselmesini neden olur. Özellikle antibiyotik iğnesi ve ağrı kesici iğneler oldukça etkendir.
  • Yakın dönem içinde yapılan ameliyatlar ck değerlerinin yükselmesine neden olur.
  • Yakın zaman içinde yapılmış olan ameliyatlarda CK’da yükselmelere yol açar.
  • Arı sokmaları CK’yı yükseltir.

Yüksek Değerlerin Tedavi Edilmesi

Kreatin kinaz yüksekliğinin meydana gelmesi durumunda beslenmeye dikkat edilmesi gerekir. Beslenme açısında;

  • Süt ile beraber kış kirazı tüketimi yapın.
  • Ginko biloba desteklerini almayı unutmayın.
  • Sarımsak tüketimini kesinlikle unutmayın.
  • Brokoli, havuç, erik ve yulaf tarzında lifli gıdaların tüketimini yapın.
  • Kolesterolü çıkartmayacak olan yiyeceklerin tüketimlerini yapın. Böylelikle kalp ile alakalı olan sorunlarında önüne geçilir. Bunun için ceviz ile bade tüketimi yapın.
  • Haftada 2 ya da 3 kez enginar tüketimi yapmayı unutmayın.
  • Alkolden kesinlikle uzak durun.
  • Yüksek düzeyde protein içeren diyetler uygulamayın.
  • A- C ve magnezyum vitaminleri açısından zengin şekilde beslenin.
  • Egzersizlerini düzenli şekilde yapmaya özen gösterin.

Kreatin kinaz yüksekliği meydana gelmesinden kaynaklı oluşan hastalıklar ve sorunlar ile alakalı yapılacak olan tedavilerde uzman hekimin söyledikleri dışına çıkılmamalı ve ilaçlar düzenli bir şekilde kullanılmalıdır. Bu detaylara dikkat edilmediğinde sorun yaşamak kaçınılmaz bir hale geleceği için mutlaka dikkat edilmesi gerekir.

 CK (Kreatin Kinaz) Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?

Kreatin kinaz düşüklüğü bir hastalığın teşhis edilmesinde kreatin kinaz yüksekliği olduğu kadar belirgin düzeyde etkiler sağlamaz. İleri düzeyde hareketsizlik ya da kas zayıflıklarına işaret de edebilir. Kreatin kinaz düşüklüğü belli başlı sorunlara sebep olur ve belli başlı nedenlerden kaynaklı ortaya çıkar. Bu nedenler;

Genel Nedenler;

Hamilelik; hamileliğin erken zamanlarında kreatin kinaz ck değerlerinde düşüklükler meydana gelebilir.

Eklem İltihabı; kreatin kinaz düşmesi eklem iltihabı konusundaki ilişkileri kas zayıflıklarından kaynaklanabilmektedir.

Bayılmak; kreatin kinaz düşüklüğü halsizlik, baygınlık ve sık sık bayılma durumlarını ortaya çıkartabilir.

Alkol; alkolden kaynaklı olarak karaciğer hastalıkları meydana gelir ve bundan kaynaklı değerlerde düşüklük ortaya çıkar.

Diğer Nedenler;

  • Miyozin kaybı
  • Kortikosteroit tedavisi
  • Kas kütlelerinde meydana gelen hastalıkların son dönemi
  • Meme kanseri
  • Çoklu organ yetmezlikleri
  • Çocukluk çağında meydana gelen dermatomiyoziti
  • Romatizmal hastalıklar, perimisit, fasit, spondiloartropati, sistemik lupus eritematozu

Kreatin kinaz düşüklüklerinin meydana gelmesinden kaynaklı oluşan hastalıklar ve sorunlar ile alakalı yapılacak olan tedavilerde uzman hekimin söyledikleri dışına çıkılmamalı ve ilaçlar düzenli bir şekilde kullanılmalıdır. Aksi takdirde sağlık sorunları yaşamak kaçınılmaz bir hale gelir.