Kan Tahlilinde Prokalsitonin Testi Neden Yapılmalıdır?

Hasta kişiler bakteri sepsis, ağır sistemik enfeksiyonlara sahip olabileceği şüphelerinde sık şekilde uygulanacak olantahlile prokalsitonin testi ismi verilmektedir.

Tam Kan Tahlilinde PCT Nedir?


Kan Tahlili ve PCT

Hasta kişide bakteri sepsisine, kişiyi tehdit etmekte olan ağır sistemik enfeksiyonlara sahip olabileceği şüphelerinde sık şekilde uygulanan tahlile PCT tahlili ismi verilir. Hastalıkların şiddeti arttıkça Pct tahlil sonuçlarında değerler artmaktadır. Bunların yanı sıra immün yanıtlarda, farklı klinik durumların bir yanıtı olarak, enfeksiyon odağı olarak PCT konsantrasyonlarındaki farklı bireysel yükselmeler meydana gelebilir. PCT yani prokalsitonin testi değerleri değişkendir. Bu değişkenlik;

  • Kişide var olan klinik etkiler
  • Hastada bulunan hastalıklar
  • Enfeksiyonların yeri ve var olduğu alan
  • Kan içinden yapılacak olan PCT testi için kullanılan klinik ortama göre değişir.

Kan içinden yapılacak olan PCT testi yüksekliği ve düşüklüğü sorunlarının neden kaynaklandığının bulunması için kişilerin diğer laboratuvar bulguları, klinik bulguları ile birlikte kullanmalı, elde edilen somut değerleri ise hastanın klinik durumu ile yorumlamalıdır. PCT sayımının bakteriyel olmayan sebepler ile yükseldiği birkaç durum bulunur. Bunlar;

  • Yeni doğanlarda ilk 3 gün içinde fizyolojik yükselme
  • Büyük bir travma geçirdikten sonra ilk zamanlarda, büyük cerrahi müdahalelerde, ciddi yanıklarsa, pro-inflamatuar sitokinlerin salınmasını uyarmakta olan ilaçların kullanılması
  • İnvaziv mantar enfeksiyonu olan kişiler, plazmodium falciparum malari akut atakları
  • Uzun süreli ya da ciddi kardiyojenik şok geçirme, uzun süreçli organ perfüzyon anomalileri durumu, küçük hücreli olan akciğer kanseri, medüller C hücreli karsinomalı tiroid hastalıkları

Referans Aralıkları ve Değerleri

Prokalsitonin yani PCT değeri, 116 amino asitten meydana gelmiş olan bir proteindir. Kalsitoninin, tiroidin parafolliküler C hücreleri tarafından sentezlenmiş ve kalsiyum homeostazına karışmış olan bir hormondur. Yetişkin kişilerde ve 6 saatten daha büyük çocuklarda prokalsitoninin normal referans değeri 0.15 ng / mL veya daha düşük değerlerdedir. 6 saatten daha küçük bebeklerde referans değerleri saptanmamıştır.

Sağlıklı şekilde yaşamını devam ettiren erişkin kişilerde prokalsitoninin normal referans aralığı kişilerin algılama seviyesinin oldukça altındadır. PCT değerlerinin düşük seviyeleri her daim hasta vücudunda bir bakteriyel enfeksiyonun varlığını ya da yokluğunu göstermez.

Bakteriyel bir enfeksiyon vücutta olası durumuna bakılır. Bu durumlar içinde;

  • Enfeksiyonların erken dönem içindeki seyri
  • Lokalize olmuş olan enfeksiyonlar
  • Subakut bulaşıcı endokarditler

PCT’nin yüksekliği ya da düşüklüğü neden kaynaklanırsa kaynaklansın altında yatan nedenin tanısının koyulması gerekir. Bu tanı için ek testler ve tetkikler yapılır. Bunların sonucu ile birlikte PCT’nin sonuçları yorumlanmalıdır. Bir enfeksiyondan ya da farklı bir hastalıktan kaynaklanıyorsa tedavisi ile alakalı süreç başlar.

Normal Değerler

Yüksek duyarlı olan bir tahlil ile ölçülecek olan değerler sağlıklı kişilerde serum veya plazma PCT konsantrasyonları, 0.05 ng / ml`nin (% 97.5 persantil) daha altında olduğunu ortaya çıkartmıştır. Bu sağlıklı yetişkin olan kişiler için geçerlidir. Yeni doğanlarda PCT normal referans aralığı;

Enfekte olmuş ya da enfekte olmamış yeni doğanlarda erken ve güvenilir farklılaşma durumu, yeni doğan enfeksiyonundan şüphe duyulduğunda, kordon kanı doğum yapıldıktan hemen sonra PCT tayini ile mümkün hale gelir. 0,5 ig / L`nin değerinin altında bir sayım, pratik olarak enfeksiyon varlığını dışlamaktadır. ( negatif olan değeri % 99 ve test sonlanım ihtimali % 0,001 iken 0.6 ig / L ) 

Doğumdan sonra yeni doğmuş bebeklerde prokalsitonin değerleri ilk 24 saatlik zaman dilimi içinde artmaktadır ve 3 günde yükselir. Bundan kaynaklı en doğru şekilde tanımlanmış referans aralıkları ilk 48 saatlik zaman dilimi içinde, farklı yaşlarda, yeni doğan bebekler için geçerli olur. Bu değerler uzman tarafından söylenir. Ayrıca yeni doğan bebeklerde sepsis sorunu olanlarda değerler daha yüksektir. Bu yükseklik sonucunda PCT sepsis teşhisi konulabilir. Teşhis sonrasında tedavi süreci kişiye ve genelde sağlık durumuna göre değişir. Tedavi sürecinde mutlaka plan dışına çıkılmadan hareket edilmeli ve kontrol zamanları kesinlikle aksatılmamalıdır. Bu sayede daha sağlıklı bir yaşam geçirmek mümkün hale gelir.