İdrar Tahlilinde Protein Değerleri Nelerdir?

Yapılan idrar tahlilinde proteinin yüksek olması, başta böbrek hastalığı olmak üzere birçok rahatsızlığın olduğuna işaret etmektedir. Bol bol su içmeli ve egzersiz yapması gerekmektedir.

İdrar Tahlili Protein

İnsanların günlük olarak idrarları ile atacak oldukları protein atmasının 150 mg’ın altında olması normal sayılmaktadır. İdrar tahlilinde şayet protein değerlerinin 150 mg’ın üzerinde olması durumunda buna proteinüri adı verilmektedir. İnsan idrarında protein miktarı çok önemli olmaktadır. Birçok rahatsızlıkların ve bileşenlerin tespit edilmesi için tahlil yapılmaktadır. Birçok kişinin idrarında protein miktarının normal değerlerin üzerinde olması ilk olarak böbrek hasarının olduğu bilgisini verebilir. Bu nedenle de hastanın takibe alınması gerekmektedir.

İdrar tahlilinde protein tahliline bakılmasının en büyük nedenlerinden biri böbreklerde bir hastalığın olup olmadığını tespit etmek amacıyla doktor tarafından istenmektedir. İdrarda protein atılımının 1/3 kadarının albümin olmaktadır. Diğerleri ise globulinler olmaktadır.

İdrarda bakılan molekül ağırlığının 40 kDa’dan daha küçük olması durumunda bu proteinlerin glomerüler bazal membrandan geçmesi sonucunda proksimal tübüler isimli hücreler tarafından emilecektir. Molekül ağırlığı 100 kDa büyük olması durumunda albümin daha düşük bir miktarda emilecektir. Ayrıca insanların idrarında retinol olarak bağlayıcı olarak adlandırılan protein, mikroglobulin ve lizozimler de idrar tahlilinde az miktarda bulunacaktır.

İdrarda bulunan proteinler ise şunlardır: Albümin, Ig, LMW proteinler, hormon ve enzimler, ürokinaz, alkalen fosfataz, müramidaz proteinleri bulunmaktadır.

İdrarda Protein Değerleri

Bazı kişilerde idrarında protein bulunmayıp, protein trace yani protein izi saplanmaktadır. İdrar izine rastlanması durumunda, hastaya daha detaylı tahlillerin istenmesi gerekmektedir. 

İdrarda proteine bakılmasının nedenleri böbrek hastalığınız ya da şeker hastalığınız varsa ayrıca idrar yapmakta zorlanan, gece sık sık idrara çıkmak, mide bulantısı yaşayan, ellerde ve ayaklarda şişmenin olduğu ve kaşıntısı olan kişilerde idrarda proteine bakılması gerekiyor. Normal değerleri şunlardır:

Yaş Aralığı Protein Atılımı
0 – 1 Yaş 14 – 60 mg
1 – 2 Yaş 15 – 68 mg
2 – 4 Yaş 20 – 121 mg
4 – 10 Yaş 26 – 194 mg
10 – 16 Yaş 29 – 238 mg
16 Yaş Üstü 150 mg

Tahlilin amacı, kişilerin böbrek fonksiyonlarını kontrol etmek amacıyla ve değerlendirip, nasıl çalıştığını anlamak amacıyla yapılmaktadır. Yapılan test sonucunda az miktarda proteine saplanması durumunda ertesi gün aç karnına yine test yapılması istenmektedir. Bazen bebeklerde ya da erişkin kişilerde böbrek fonksiyonlarında geçici olarak bozulma olduğu zaman bunun tespitini yapmak için kişinin uyandığı zaman ilk idrar örneği alınarak bakılması gerekmektedir. Sonuç olarak totalde bu referanslar arasında olmayıp, yüksek çıkması kişinin protein kaybı yaşadığına işaret edecektir.

İdrarda Protein Belirtileri

İdrarda proteinin görülmesi proteinüri olarak adlandırılmakta ve çoğu durumlarda herhangi bir belirti olmayacaktır. Çoğu kişinin yaptıracak olduğu rutin tahlil sonucunda ortaya çıkacaktır. İdrarda proteinin yüksek çıkması, protein kaybı olduğuna işaret edecektir. Bu durumda işe kişilerde şişme ya da ödem meydana gelecektir. Daha çok bu ödem ve şişkinlik kişilerin yüzünde, kollar ve bacaklarda ayrıca karın bölgesinde ödem oluşması söz konusu olur. Ayrıca diğer belirtileri ise şunlardır:

  • İdrar yaparken köpüklü gelmesi;
  • Kilo artışının olması;
  • İştah kaybı;
  • Yüksek tansiyon.

İdrarda Proteinin Saplanması

Yapılan tahlil sonucunda idrar testinin negatif çıkmasının anlamı idrarda herhangi bir proteinin bulunmadığı anlamına gelebilir. İdrar tahlilinde eğer ki proteine rastlanması durumunda sıklıkla bazı nedenlerden kaynaklanacaktır. İdrarda protein negatif olması normal olarak kabul edilmektedir. 24 saat içerisinde yapılan ölçümlerde 1 – 14 mg arasında protein çıkmalıdır. Bu değerler üzerinde çıkması durumunda altında yatan bir hastalık olduğundan şüphelenilir. Bunun sonucunda da kişilerin sabah yaptıkları ilk idrarın tahlil yapılarak sonuçlara bakılması gerekmektedir.

  • Enfeksiyon;
  • Kimyasal ilaç kullanımı;
  • Yapılan ağır egzersiz;
  • Şeker hastalığı;
  • Hamilelik;
  • Zehirlenmeler;
  • Beslenme bozukluğu;
  • Stres;
  • Lupus;
  • Hipertansiyon;
  • Sıtma;
  • Böbrek rahatsızlıkları.

İdrarda proteinin 100 mg’dan fazla olması durumunda bunun ciddi bir uyarıya işaret edecek olması nedeniyle hastanın 24 saatte bir olmak üzere yeniden idrar vermesi istenecektir. İdrarda atılmış olan yüksek proteinin böbreklerde bir hasar olmasına ya da böbrek hastalığının olması sonucunda da olabilir. Yapılan tetkiklerde artan bir protein miktarının böbrek fonksiyonunun azaldığı için idrarda protein fazlalığının olduğuna işaret edecektir.

İdrarda Protein Tedavisi

Proteinüri oluşması sonucunda kişilerin protein kaybının önlenmesi amacıyla kişilere tedavi uygulanması gerekmektedir. Hipertansiyon hastalarının ve diyabet hastalarının Proteinüri yaşaması durumunda hastalıklarını kontrol etmek amacıyla yeni tedaviye başlanması gerekmektedir. Yüksek tansiyon ya da diyabet hastalarının kullanmakta oldukları kimyasal ilaçların yan etkileri de olabilir. Altta yatanı bulmak her zaman için hastalığın tedavisinde çok önemli olmaktadır. Hastalıkta nefrotik sendromların gelişmesi söz konusu olacağından, aşırı sıvı oluşan kişilerde ödem sonucunda şişkinlik olabilir. Bu nedenle de diyete girmeleri ve tuzu olabildiği kadar az tüketmeleri gerekmektedir.

Hastanın yaşamında da bazı değişikliklere gitmesi gerekmektedir. Beslenme alışkanlığını değiştirmesi gerekmektedir. süt, et, yumurta gibi protein oranı yüksek olan gıdalar tüketmelidir. Alkol kullanmamalı ve doktorun verdiği ilaçları düzenli olarak tüketmesi gerekmektedir.