İdrar Tahlili Referans Değerleri ve Anlamları Nelerdir?

İdrar yolu enfeksiyonları ya da şeker hastalığı neticesinde idrar tahlili istendiği zaman sonuçlar normal değerler arasında olmaması durumunda bir sağlık sorununa neden olacaktır.

İdrar Tahlili Değerleri

İdrar tahlili yapıldığı zaman, başta idrar yolu enfeksiyonları, karaciğer hastalıkları ya da şeker ve yüksek tansiyon gibi hastalıklar sonucunda istenecektir. Ayrıca kötü kokan bir idrar yapan kişilerde, köpüklü idrar ve idrar sırasında ciddi yanma sonucunda idrar tahlili istenecektir. Tahlil sonucunda normal referans değerleri şunlardır:

Testin Adı Normal Değerler
Dansite (SG) 1.002 – 1.020
 pH 4.8 – 7.4
Lökosit 0 – 5 WBC
Nitrit Negatif
Protein 150 mg’dan daha az
Glukoz Negatif
Keton Negatif
Ürobilinojen  <1 mg/dL
Bilirubin Negatif

Yukarıda ki değerlerden yüksek çıkması durumunda bir takım hastalıklara işaret edeceğinden. Referans arasında olmaması durumunda kişinin tedavisi yapılması gerekmektedir.

İdrarda Tahlili Anlamları

Dansite: İdrar tahlili yapılması durumunda birçok testte Dansite karşımıza SG olarak çıkacaktır. Bu tahlil sonucunda idrarın yoğunluğu ve su miktarı ölçümü yapılacaktır. Böbreklerde süzme miktarı, diyabet ya da idrar yolu iltihaplanması gibi durumlarda test doktor tarafından istenecektir. Ayrıca kalp hastalıklarının teşhis etmek amacıyla da test yapılması gündeme gelebilir.

Düşük olması durumunda aşırı sıvı tüketilmesi, böbrek sorunlarının olması, Şekersiz diyabet hastalığının görülmesi durumunda test düşük çıkacaktır. Yüksek olmasının nedenleri ise Glikoz seviyesinin yüksek olması ya da bir takım bakteriler sonucunda yüksek çıkacaktır.

pH: İdrar testinde pH değerine bakılması sonucunda hem asidik hem de alkali ne seviyede olduğunu anlamak amacıyla doktor tarafından istenecek bir test olmaktadır. İdrar tahlili sonucunda normal referans aralığında olmaması durumunda bazı rahatsızlıklar olur. İdrar tahlili sonucunda pH değeri düşük olması durumunda asidik olduğu anlamına gelecektir. Eğer ki pH değerinin idrar tahlili içerisinde yüksek olması alkali oranının olduğu anlamına gelecektir. 

  • Şeker hastalığı;
  • C vitaminin eksik olması;
  • Protein kaybı;
  • Gut hastalığı;
  • Eklem romatizması;
  • Lösemi.

İdrar tahlili sonucunda pH değerinin yüksek görülmesinin nedenlerinden bazıları yukarıda yazdıklarımızdır. Bunun sonucunda rahatsızlığın tedavi edilmesi durumunda hastanın daha sonra ki idrar tahlilinde normal seviyelerde görülecektir.

Lökosit: İdrar tahlili sırasında lökositin birçok nedeni olacaktır. Lökositin diğer adı ise alyuvarlar olmaktadır. Bunlar bağışıklık sistemi ile alakalı olmaktadır. Test aralığında yüksek çıkması sonucunda bir takım hastalıkların olması sonucunda test sonuçları yüksek çıkabilir. Bunun sonucunda neden olan hastalık değerlenilmelidir. 

Gebe kadınlarda bu seviye daha yüksek olması normal kabul edilmektedir. Çok yüksek olması durumunda altında yatan başka nedenler araştırılmalıdır. Böbrek taşları olması durumunda, böbrek hastalıkları ya da mesane sorunlarından kaynaklanacaktır. İdrar yolu enfeksiyonları da sıklıkla idrarda lökosit değerlerinin yüksek olmasına neden olur.

Nitrit: İdrar tahlili sonuçlarına bakıldığı zaman nitrit normal referans değerleri arasında olmaması durumunda idrar yollarında kişinin iltihap olduğu şeklinde düşünülmektedir. Nitrit olması durumunda şu belirtiler sıklıkla görülecektir:

  • Koyu ve bulanık idrar rengi;
  • İdrar yaparken yanma;
  • Kusma;
  • Titreme;
  • Sırt ağrısı;
  • Pis kokulu idrar.

Normal ve sağlıklı olan bir kişinin idrarına bakıldığı zaman nitrit değerinin negatif olması normal olarak kabul edilmektedir. Normal sonuçları arasında olmaması durumunda kişilerde idrar yolu iltihaplarının olması söz konusu olabilir. Ayrıca kişilerde bakteri olması durumunda da sonuç pozitif olacaktır.

Protein: Yapılmakta olan tahlil sonucunda protein fazla olması durumunda proteinüri adı verilen bir durum ortaya çıkacaktır. Protein kaçağı olması durumunda test sonucunda 150 mg’dan daha yüksek olması söz konusu olacaktır. Kişinin köpüklü idrar yapması, ödem oluşması, nefes darlığı sürekli oluşan yorgunluk meydana gelebilir. Şeker hastalığının neden olacağı gibi yüksek tansiyon ve idrar yolu enfeksiyonları sonucunda da yapılan test sonucunda protein miktarı yüksek çıkacaktır. 

Bilirubin: Bilirubin karaciğer tarafından üretilecek olan ve safra kanalında bulunan Bilirubin sarı renklidir. İdrar tahlili yapılması sonucunda sağlıklı bir kişilerde Bilirubin bulunmayacaktır. Eğer kişinin safra kesesinde sorun varsa ya da karaciğerinde bir problem olması durumunda Bilirubin seviyesi görülecektir. Belirtileri şunlardır:

  • Koyu renkte idrar;
  • Mide bulantısı;
  • Halsizlik;
  • Vücutta sararma.

Safra taşının olması durumunda ya da karaciğer sorunu gibi problemlerde yüksek çıkması söz konusu olacaktır. Özellikle de hepatit virüsü bulunan kişilerde yüksek çıkacaktır. Bağırsak hastalıklarında da idrar tahlilinde yüksek çıkar.

Glukoz: Kısaca GLU olarak adlandırılmaktadır. Kan süzülmesi sonucunda glukozun büyük bölümü kan içerisinde kalmaktadır. Böbreklerde her zaman için sağlıklı bir insanın test sonuçlarına göre negatif olması kabul edilmektedir. İdrar tahlilinde yüksek çıkması durumunda şeker hastalığı olmasına neden olur. İdrar tahlilinde glukoz görülmesi durumunda kişilerin susuzluk çekeceği, kan şekerinde yükseklik olacağı ve sıklıkla da karın ağrısı olacaktır. Hamilelik esnasında yüksek olabilir. Tiroit yüksekliği sonucunda ya da şeker hastalığı gibi nedenlerden dolayı da idrarda glukoz değerleri yüksek çıkacaktır. 

Keton: Sonuçlara göre yüksek çıkması ciddi sorunlara neden olacağı için değerlendirilmesi yapılması gerekmektedir. Susuzluk sonucunda, sık sık idrara çıkması, nefes darlığının ortaya çıkması gibi nedenlerden kaynaklanacaktır. Kişilerin kontrol altında tutulamayan bir şeker hastalığının olması, iltihaplı hastalıklar, gebelik, beslenme bozukluğu yaşamakta olan kişilerde görülür. 

Ürobilinojen: UBG olarak testlerde karşımıza çıkacaktır. Ürobilinojen karaciğer tarafından emilmesi sonucunda kalan kısmı idrarda görülecektir. İdrarda görülmesi durumunda böbreklerden süzülmesi sonucunda idrarla atılacaktır. İdrar yolunda Ürobilinojen yüksek çıkması sonucunda karaciğer hastalıklarının olmasına neden olacağı gibi hepatit hastalığı gibi nedenlerden dolayı da görülebilir.