Biyokimya Laboratuvarlarında Yapılan Testler ve Yapılış Amaçları Nelerdir?

Biyokimya kendi içerisinde ikiye ayrılan bir bilim dalıdır. Var olan tüm canlıların yapılarındaki kimyasal maddeleri ve canlıların tüm yaşamları boyunca süren çeşitli kimyasal süreçleri inceler.

Biyokimya, yeryüzündeki tüm canlıların yapılarında bulunan kimyasal maddeleri ve ömürleri boyunca süre gelen kimyasal süreçlerin bütününü inceleyen bir bilim dalıdır. Biyokimya da amaç; hücrenin temel bileşenleri olarak bilinenen protein, karbonhidrat ve lipit gibi bileşenlerin ve yaşamsal önem taşıyan nükleik asit, hormon ve vitaminlerin nicel çözümlemelerini yapmaktır. Tıp ve kimya ile uğraşan tüm fakültelerde biyokimya kürsüsü bulunmaktadır. 

Biyokimya Laboratuvarı

Biyokimya, kendi içerisinde ikiye ayrılmaktadır. Bunlar;

  • Temel Biyokimya,
  • Klinik Biyokimya olarak sınıflandırılmaktadırlar.

Tıp alanında teşhis ve deney amaçlı alınan kararların yaklaşık olarak %70’inin laboratuvar çalışmaları sonucunda alındığı bilinmektedir. Bu sebeple sağlık alanında laboratuvarların büyük bir önemi bulunmaktadır. 

Klinik Biyokimya Laboratuvarı

Klinik yani tıbbi biyokimya laboratuvarları, hastalıklardaki biyokimyasal mekanizmaları bulmak, çeşitli hastalıkların oluşumlarını engellemek, tanı ve teşhis koymak, tedavi sürecinin izlenmesindeki testleri yapmak gibi çeşitli uzmanlık alanlarından sorumludurlar. Laboratuvarlar, hastalara en güvenilir ve en doğru sonuçları vermek ile yükümlüdürler. Bu tip laboratuvarlarda gereken tahliller numuneler zarar görmeden zamanında yapılmalıdır. Aksi takdirde çıkan sonuç güvenilir olmayacaktır. 

Biyokimya Laboratuvarı Cihazları

Bu tip laboratuvarlarda pek çok farklı cihaz bulunur. Her cihazın farklı görevleri vardır. Bu cihazlardan bazıları şu şekildedir;

  • Tam Otomatik Biyokimya Analizörü: Cihaz özel bir yazılım üzerinden kontrol edilir. Tüm hayvan türleri ve çeşitli yaş gruplarına göre çok detaylı biyokimya araştırmalarının yapılabilmesine olanak sağlar. Son derece güvenilir sonuçlar elde edilir. Oldukça geniş bir test kapsamı vardır. İdrar testleri, kan şekeri testleri, karaciğer enzim testleri ve böbrek fonksiyon testleri gibi pek çok test bu cihaz üzerinden yapılabilir. 
  • Hematoloji Analizörü: Sadece veteriner kullanımı için özel olarak tasarlanmış bir cihazdır. Cihazın analitik sistemi çeşitli hayvan türlerine göre kalibre edilmiştir. Farklı hayvan türleri için kan sayımı yapılırken kullanılabilir. 

Biyokimya oldukça geniş bir alana hitap etmektedir. Dolayısı ile çeşitli alanlarda farklı cihazlar üretilmiştir. Yukarıda verilen cihazlar daha çok hayvanlar için veteriner gibi bölümlerde bulunan cihaz tipleridir. Bunların haricinde çeşitli hastanelerde bulunan makineler daha farklıdırlar. Mikroskoplar, santrifirüjler, etüv, pasteur fırını,benmari, pH metre, distile su cihazı,oto analizatör,hassas terazi ve rotator gibi farklı cihazlar kullanılmaktadır. 

Biyokimya Laboratuvarlarında Yapılan Testler

Biyokimya laboratuvarlarında pek çok farklı test yapılabilir. Biyokimya laboratuvarlarında yapılan testlerin bir listesini aşağıda görebilirsiniz. 

  • Üre,
  • Kan şekeri,
  • Kreatinin,
  • Ürik asit,
  • Aspartat transaminaz,
  • Alkalen fosfataz,
  • Trigliserit,
  • HDL,
  • LDL,
  • Amilaz,
  • Total protein,
  • Total Bilirubin,
  • Albumin,
  • Troponin,
  • APTZ,
  • PTZ,
  • TSH,
  • T3,
  • T4,
  • Anti T,
  • Anti M,
  • Serbest PSA,
  • PSA,
  • LH,
  • PRL,
  • CRP,
  • ASO,
  • RP,
  • Klor,
  • Fosfor,
  • Kalsiyum,
  • Sodyum,
  • Potasyum,
  • Kreatin Kinaz,
  • Troponin

Yapılan testler, laboratuvarda bulunan cihazlar ile doğru orantılıdır. Genelde tüm testlerin yapılabilmesi gerekse de bazı laboratuvarlarda yeterli cihaz bulunmadığından dolayı farklı laboratuvarlara yönlendirme yapılabilmektedir. Teknolojinin gelişmesi ile birlikte farklı cihazlar üretilmekte ve yapılan testlerin sayısı da artmaktadır. Testlerin güvenilir laboratuvarlarda yapılması önerilir. Şayet çıkan sonuçlar hastaya teşhis konmasında büyük rol oynamaktadır. Bundan dolayı güvenilir klinik veya hastanelerde test yaptırmak çok daha iyidir. 

Biyokimya laboratuvar sonuçları yapılan testlerin içeriğine göre 1 saat ile 1 hafta arasında çıkmaktadır. Bazı testlerin detaylı incelenmesi gerektiğinden dolayı bu testler uzun sürebilir ve sonuçları daha geç çıkabilir.