AFP (Alfa Feto Protein) Değerleri Kaç Olmalıdır?

Kandaki Alfa Feto Protein değeri olarak bilinen AFP gebelik gibi durumlarda yükselerek reaksiyon gösterir. Yapılan testler çocukta kalıtımsal bir hastalık olup olmadığını da belirlemeye yardımcı olur. Peki afp değeri kaç olmalı?

AFP (Alfa Feto Protein) Değeri

AFP ile kandaki protein seviyesini ölçmeye yarayan biyokimya tahlillerindendir. Biyokimya tahlilleri kişinin hormonal dengesini korumada ve  kalıtımsal hastalıklarını tespit etmede önem teşkil eden testlerdendir. Değer aralığı hastanın sağlık durumuyla ilgili önemli bilgiler verir. Bu değerler kadın ve erkekte farklılık gösterecektir. Ayrıca hamile kadının değerlerinde artış olduğu gözlemlenir. 

Sağlıklı kişilerde düşük seyreden değerler karaciğer hastalıklarında, kanser türlerinde ve gebelikte artış gösterir. Bu testler sayesinde kişinin sağlık durumuyla ilgili tanı koymak kolaylaşır. Siroz ve hepatit gibi kronik rahatsızlıklarda da hastalığın seyrinin incelenmesinde bu değerlerden yararlanılır. 

Bu değerler hamile kadında artış gösterecektir. Bunun sebebi anne karnındaki bebeğin karaciğerinden salgılanan AFP`nin annenin kanına karışmasıdır. Bu değerlerin ölçümü kan testiyle yapılır. Değerlerdeki her artış kanser veya gebelik bulgusu olarak değerlendirilemez. Bu nedenle yapılan testin sonuçları mutlaka uzman hekim tarafından değerlendirilmelidir. AFP değeri mom olarak ölçülür. Bu değerin normal seyretmediği durumlarda diğer biyokimya testleriyle tanı koyulur. 

AFP Testi

Bu testin yapılış amaçları arasında anne karnındaki bebeğin nörolojik durumundaki anormalliklerin saptanması, Down Sendromu tespiti, erkeklerde testis ve kadınlarda yumurtalık kanseri teşhisi, karaciğer kanseri teşhisi, kanserin tedavi süreci ve hastalığın tekrar baş gösterip göstermeyeceği vardır. Değerler testin yapıldığı laboratuvar ortamına ve kullanılan techizata göre değişkenlik gösterse de ortala değerler şu şekildedir;

  • Erkeklerde: 0-40 ng/mL arasında,
  • Hamile olmayan kadınlarda: 0-40 ng/mL arasında,
  • Hamile kadınlarda: 10-150 ng/mL arasındadır.

Değerlerin normal olup olmadığı doktor tarafından değerlendirilmelidir. Kişinin kendi kendine teşhis koyması mümkün değildir. AFP mom testi gebelikte düzenli olarak yapılmalıdır. Gebeliğin doğumdan önceki 1-2 ayına kadar yükselip daha sonra düşecektir. 

Yüksek Değerler

Değerlerin yüksek seyretmesi gebelikte bazı risklerin olduğunun göstergesidir. Ayrıca kanser tanılarında da yüksek seyrettiği gözlemlenir. Değerlerin yüksek olması şöyle sonuçlar doğurabilir;

  • Gebelikte bebeğin kaç haftalık olduğunun yanlış bilinmesi
  • Çoklu gebelik olabileceği
  • Bebekte nörolojik bir hastalık olabileceği
  • Bebeğin karaciğerinin vücut dışında gelişmesi
  • Bebeğin anne karnında ölmüş olabileceği
  • Testis veya yumurtalık kanseri
  • Karaciğer kanseri
  • Siroz veya hepatit hastaığı 
  • Alkol problemi olabileceği.

Düşük Değerler

Düşük değerler normal insanlarda normal kabul edilirken hamilelerde bazı sorunların habercisidir. Gebelik sürecinde düzenli testlerle bu değerler aralığı takip edilir. Değerlerin düşük seyretmesi;

  • Bebeğin kaç haftalık olduğunun yanlış bilinmesi
  • Down sendromu gibi rahatsızlıkların habercisi 

olarak bilinir. Bu değerlerin takibi gebeliğin seyri açısından çok önemlidir. Ancak diğer bireylerde düşük değerler sağlıklı ve normal kabul edilir. 

AFP Üçlü Test

Üçlü tarama testi veya Triple test olarak da bilinen üçlü AFP testi genellikle gebelik durumunda bebekte Nüral Tüp Defekti olup olmadığını test etmek amacıyla yapılır. Ayrıca Down sendromu ve Edwards Sendromu gibi rahatsızlıkların teşhisi için de gereklidir. Üçlü testin en uygun zaman aralığı 16. ile 18. gebelik haftaları olmasına karşın mecbur kalındığı durumlarda 15. ile 22. hafta arasında da yapılabilmektedir.  

Üçlü test kapsamında β-HCG, alfa feto protein (AFP) ve serbest (bağlanmamış, unkonjuge) estriol (uE3) değerlerinin seyri gözlemlenir. Üçlü testin sonuçları her zaman için annenin medikal hikayesine göre değerlendirilip incelenir. 

Anne karnındaki bebekte ölçülen AFP değeri Mom olarak belirtilir. Bu değer normalin altında ise veya üstünde ise tehlike olduğu saptanır. Mom değerinin normal seyrettiği değerler 2.5 MoM`un üzerinde olan değerlerdir. Üçlü testte mom değerinin düşük veya yüksek çıktığı durumlarda tanı koyulmadan önce yardımcı testler uygulanır. Down sendromu gibi kalıtsal hastalıkların teşhisinde yanlızca mom değerleriyle tanı koymak yanlış olacaktır.