AFP Testi Nedir, Hamilelik Döneminde Hangi Değerlerde Seyretmelidir?

AFPtesti kanda bulunan AFP protein seviyesinin ölçmeye yarayan bir testtir. Bu protein hamilelikte yüksek olup doğum sonrasında hızlı bir şekilde düşer.

Afp Alfa Feto Protein Nedir?

AFP ( Alfa feto protein ) testi kanda bulunan AFP protein seviyesinin ölçmeye yarayan bir testtir. Bu protein hamilelikte yüksek olup doğum sonrasında hızlı bir şekilde düşer. Anne adayının karnında bulunan AFP değerleri bebeklerin gelişimsel ve kromozomal belli başlı anormalliklerinin var olup olmadığını gösterir. AFP testi hamilelik döneminde üçlü ve dörtlü tarama testleri döneminde istenmektedir. Sağlıklı olan kişilerde değerleri düşük olan protein belli başlı kanser türlerinden ve karaciğer hasarından meydana gelebilir. Afp feto protein hormonu hamile olan kadınlarda karın içindeki bebeklerin tarafından salgılanarak anne adayının kan dolaşımına geçmektedir. Afp feto protein hormonu testi gebelikte ve normal zamanda koldan alınacak kan örneği ile yapılır. afp testi nedir ve neden yapılır;

  • Anne karnında büyümekte olan bebeklerin omurga ve beyin ile alakalı anormalliklerinin araştırılmasında
  • Üçlü ve ikili testler ile beraber bebeklerde Down Sendromu olup olmadığının belirlenmesinde
  • Karaciğer ile alakalı çıkan hastalıkların tanısında
  • Kanserin tedavisinden sonra tekrarlama olup olmadığını
  • Kanser ile alakalı tedavilerin başarısının izlenmesinde

AFP ( Alfa feto protein ) tahlili sonucunda normal değer aralıkları;

  • Erkek kişilerde: 0-40 ng/mL arasında olmalı
  • Hamile olmayan bayanlarda: 0-40 ng/mL arasında olmalı
  • Hamile olan bayanlarda 10-150 ng/mL arasında olmalıdır.

Gebelikte AFP Yüksekliği ve Düşüklüğü

AFP değerleri hamilelerde ne zaman yükselmeye başlar?

Gebeliğin 14. Haftasına girilmesi ile doğum öncesinde 1 ya da 2 aya kadar bu hormonun değerleri yükselir. Yüksek değerlerin ardından yavaş yavaş düşmeye başlar. Bu hormonun testinde değerlerin düşüklüğü ya da yüksekliği konusunda bebeğin haftasının doğru bilinmesi gerekmektedir. Gebelik dönemi içinde yapılan üçlü tarama testi içinde Alfa Fetoproteine de bakılır. Gebelikte yüksek değerleri bulunması fetusta aşağıdaki sorunlara neden olur;

  • Düşük riski
  • Karın duvar defekti
  • Çoklu gebelik
  • Bebekte Nöral tüp defekti
  • Hamilelerde anne karnında bulunan bebeğin yaşının yanlış hesaplanması
  • Bebeğin karın içi organlarının ve bağırsaklarının dışarıda olabileceği
  • Bebeğin anne karnı içinde ölmüş olabileceği
  • Yumurtalık kanseri ve testis kanseri olabileceği
  • Karaciğer kanseri olabileceğine işaret eder.

Nöral tüp gebeliklerin ilk zamanlarında hücrelerin farklılaşmasından kaynaklı oluşan bebeklerin omuriliğini ve beynini oluşturur. Bu yapılarda sorun meydana gelmesine nörol tüp defekti adı verilir. Bunun sonucunda bebeklerde omuriliğin tam olarak kapanmaması, bebeğin beyinin gelişmemesi tarzında doğumsal anamoliler gözlemlenir. Ayrıca folik asit eksikliğinden kaynaklı olarak gelişen durumları da erken dönemde anlayabilmek adına kanda Afp değeri bakılır. Anne adayının karnında hormonun değeri yüksek olduğunda uzman doktor amniyon sıvısından örnek alacaktır. Alınan bu sıvıdan Alfa Fetoprotein değerlerine bakılır. Ayriyeten bu test fetüste bulunan nöral tüp defektinin olup olmadığını anlamak için de yapılır. Anne karnında olan bebeklerde nöral tüp defektinin var olup olmadığının saptanması adına AFP değerleri oldukça yüksek düzeyde önemlidir. nöral tüp efekti bakımından riskli olan kişilerde yapılacak tetkik bakımından daha dikkatli olunmalıdır. Risk kapsamında bulunan kişiler;

  • 35 yaşından sonra gebelik yaşayan kişiler
  • Aile içinde daha önceden doğumsal kusurlar ile alakalı hikâyesi olanlar
  • Gebeliği boyunca zararlı ilaç kullanımı ya da ilaçların kullanımını yapan kişiler
  • Şeker hastası olan kişiler ve insülin kullanımı yapan kişiler

Kandan AFP testi hamileliğinde 16 ile 20. haftaları arasında uzman doktor tarafından istenir ve yapılır.  Hamilelikte insüline bağımlı olan şeker hastası kişilerde ve sigara içen kişilerde hafif düzeyde yükseklikler gözlemlenmesi oldukça normaldir.

Gebelerde düşüklüğü fetüste şu hastalıkların olabileceğini düşündürür;

Düşük değerler ne ifade eder?

  • Hamilelerde anne karnındaki bebeğin hesaplanan yaşının yanlış olabileceğini,
  • Down Sendromu, Trizomi 18
  • Anne karnında olan bebeğin ölümü
  • Anne karnında olan bebeğin sıkıntı yaşaması ya da doğuştan anomali meydana gelmesi